Planeet Zee

Gaat plastic weg?

 
Geschatte afbraaktijden voor zwerfvuil in zee
 
Plastic heeft een geweldige maar meteen ook vervelende eigenschap: plastic wordt amper afgebroken door de natuur. Enkel door verbranding kan plastic echt weggewerkt worden. Dus als je plastic weggooit, blijft het rondslingeren, zowel aan land als op zee.
 
Afbraaktijden van plastic zijn sterk afhankelijk van de omstandigheden. We weten alvast dat afbraak en compostering in zee veel minder gunstig is als op het land. De temperatuur is er lager, er is minder zuurstof en UV-straling, ook met enkel anaerobe (geen lucht nodig) bacteriën verloopt het composteren nog zo traag. Een plastic zakje zou in zee tussen de 10 en 20 jaar nodig hebben om te worden afgebroken, afhankelijk van hoeveel zon en zuurstof aanwezig zijn om de afbraak te versnellen. Een van de meest taaie kunststoffen is ongetwijfeld nylon. Naar schatting zou een vislijn 600 jaar nodig hebben om af te breken.
 
In zee verbrokkelt plastic afval voornamelijk door de invloed van zout, UV-licht (fotodegradatie) en de werking van golven tot heel kleine deeltjes, tot op het  moleculair niveau van de polymeren. Echte degradatie houdt in dat de molecule tot zijn afzonderlijke bouwstenen (heel vaak C, N, O) uiteenvalt en dus volledig verdwijnt. In de natuur echter zijn er geen (biologische) processen die de bindingen binnen het plastic kunnen afbreken. Plastic , kan niet volledig worden afgebroken en blijft bestaan als microplastics (kleiner dan 1 mm) of zelfs nanopartikels, dat is kleiner dan een zandkorrel of zelfs dan het puntje van een naald.
 
Microplastics komen ook rechtstreeks in zee terecht. In sommige verzorgingsproducten zoals scrubs, tandpasta, lipbalsem of shampoo worden microplastics verwerkt. Deze zorgen voor een zachte schuring van je huid of tanden. Maar na gebruik belanden ze via onze rioleringssystemen in zee. Ze worden niet tegengehouden door de waterzuiveringsstations. Ook de plastic pellets blijken wel eens bij het overladen van een container in de haven in zee terecht te komen. En zelfs bij het wassen van synthetische kleding kan microplastic vrijkomen.
 
 
Microplastic deeltjes in tandpasta 30 µm © pelletwatch.org